Προτείνει στους Ευρωπαίους ο ιστορικός Μαρκ Μαζάουερ

για να σωθεί Ελλάδα και Ευρωζώνη.

Ο διάσημος καθηγητής Ιστορίας Μαρκ Μαζάουερ με νέο άρθρο του στον «Γκάρντιαν» καλεί τους Ευρωπαίους να συντάξουν ένα δικό τους «Σχέδιο Μάρσαλ» για τη σωτηρία και των χωρών του Νότου και της Ευρωζώνης,

Αναλυτικά ολόκληρο το άρθρο:

«Το 1947 οι Αμερικανοί αποφάσισαν να συμβάλουν στην οικονομική ανάκαμψη στην Ευρώπη μέσω του Σχεδίου Μάρσαλ. Σήμερα υπάρχουν φωνές που καλούν τους Ευρωπαίους να συντάξουν ένα δικό τους «Σχέδιο Μάρσαλ».Είναι εφικτό ένα νέο «Σχέδιο Μάρσαλ» ή απλώς ευσεβής πόθος;

Μία σύντομη αναδρομή στην Ευρώπη της δεκαετίας του 1940 βοηθά να μπει το ζήτημα στις σωστές διαστάσεις και  αποκαλύπτει τα πραγματικά εμπόδια στον δρόμο προς τα εμπρός. Ο πρόεδρος Χάρι Τρούμαν και ο υπουργός Εξωτερικών του Τζορτζ Μάρσαλ, πήραν ως δεδομένο ότι η κρίση ήταν πάνω από όλα μία κυβερνητική πρόκληση. Ο Μάρσαλ ήταν ο επικεφαλής στρατιωτικός σχεδιαστής του Ρούζβελτ στον πόλεμο και χαιρετίστηκε από τον Τσόρτσιλ ως «διοργανωτής της νίκης». Ήταν προδιατεθειμένος να λάβει τολμηρά μέτρα ώστε να κερδίσει τη μάχη αποκατάστασης της οικονομικής υγείας της Ευρώπης. Πιεζόμενος, να αναλάβει δράση από τον εμφύλιο πόλεμο στην Ελλάδα το 1947, παρέσυρε την Αμερική σε μία άνευ προηγουμένου για καιρό ειρήνης στράτευση για να σώσει την ήπειρο.

Σε σύγκριση με τα τότε προβλήματα της Ευρώπης τα δικά μας ωχριούν. Επιπλέον, η προσέγγιση που απαιτείται για την αντιμετώπιση της σημερινής κρίσης δεν είναι κανένα μυστήριο. Προκειμένου να αποκτήσει η Ελλάδα κάποια ελπίδα να μειώσει το χρέος της πρέπει τα τρέχοντα επιτόκια να μειωθούν και καθώς οι αγορές δεν θα το κάνουν αυτό από μόνες τους, το μόνο μέσο είναι το είδος εκείνο της ανταλλαγής ομολόγων που εγκαινίασε το «Σχέδιο Μπρέιντι» στη Νότια Αμερική τη δεκαετία του 1980. Ένα παρόμοιο σχέδιο συζητείται επί του παρόντος και στην Αθήνα και στος Βρυξέλλες. Ταυτόχρονα, η Κομισιόν πρέπει να επιταχύνει τη διάθεση αναπτυξιακών κεφαλαίων στην Ελλάδα. Σε αντάλλαγμα οι Ελληνικές αρχές θα πρέπει να δεσμευτούν για περαιτέρω θεσμικές και φορολογικές μεταρρυθμίσεις και περισσότερη ξένη επιτήρηση. Ένας συνδυασμός τέτοιων μέτρων θα δώσει στο λαό της Ελλάδας μία ακτίνα φωτός στην άκρη του τούνελ. Χωρίς αυτά, το πρόγραμμα λιτότητας θα καταρρεύσει πριν το χειμώνα.

Αναρωτιέται κανείς πως θα τα είχε πάει ο στρατηγός Μάρσαλ αν ανησυχούσε για την ετυμηγορία της Standard & Poor’s όσον αφορά τα σχέδια του για την Ευρώπη. Ευτυχώς γι’ αυτόν δεν χρειαζόταν να το κάνει. Μετά το 1945 ο έλεγχος των συναλλαγματικών ισοτιμιών και η έλλειψη ρευστότητας σήμαιναν πως οι σχεδιαστές της πολιτικής δεν χρειαζόταν να ανησυχούν. Εντούτοις, τα γεγονότα των τελευταίων μηνών έχουν αποδείξει πόσο πολλή μεγάλη δύναμη έχουν σήμερα παρόμοιοι θεσμοί και πόσο λίγα έγιναν μετά την τραπεζική κρίση του 2008 προκειμένου να χαλιναγωγηθούν. Μεσαία στελέχη ενός οίκου αξιολόγησης μπορούν να επηρεάσουν με ανατριχιαστικό τρόπο την ευρωπαϊκή πολιτική ανακοινώνοντας στον Τύπο τι ακριβώς θα μετρήσουν ως χρεοκοπία.

Στο κάτω-κάτω οι ευρωπαίοι ηγέτες θα μπορούσαν θεωρητικά να πάρουν όποια μέτρα επιθυμούν προκειμένου να ρυθμίσουν τον ρόλο ιδιωτικών τραπεζών, hedge funds, και άλλων χρηματοπιστωτικών θεσμών. Το γεγονός ότι διστάζουν να το πράξουν αντανακλά μία βαθύτερη αμφιθυμία για τη δική τους εξουσία. Αυτό είναι το σοβαρότερο εμπόδιο για μία αποτελεσματική διακυβέρνηση. Και βρίσκεται στο μυαλό των ίδιων των πολιτικών. Τα τέλη της δεκαετίας του 1940 όλες οι κυβερνήσεις στην Ευρώπη αντιμετώπιζαν την μεταπολεμική ανοικοδόμηση με τον ίδιο τρόπο που είχαν διεξαγάγει την πολεμική τους προσπάθεια: Ως πανεθνική κινητοποίηση με βασικό σχεδιαστή, διαιτητή και συντονιστή το κράτος. Τα υπουργεία σχεδιασμού δεν περιορίζονταν αποκλειστικά στο Ανατολικό μπλοκ και τα επιτεύγματά τους σε όλη την ήπειρο ήταν εντυπωσιακά. Στην διάρκεια, όμως, των δεκαετιών του 1970 και του 1980 η αισιοδοξία για τις δυνατότητες των κρατών εξανεμίστηκε. Τα μέλη της σημερινής πολιτικής τάξης στην Ευρώπη είναι κληρονόμοι της Μάργκαρετ  Θάτσερ, όχι του Τζορτζ Μάρσαλ. Δυσκολεύονται να καταλάβουν ότι αν είναι  να επιβιώσει η Ευρώπη οι αγορές πρέπει να σωθούν από τον ίδιο τους τον εαυτό. Ξεχνούν πως η ίδια η Γερμανία μπόρεσε να ακυρώσει τα προπολεμικά χρέη της το 1953 μία από τις προϋποθέσεις για την επακόλουθη άνθησή της και πως όταν άλλες χώρες όπως η Πολωνία το 1991 μπόρεσαν να διαγράψουν μέρος των χρεών τους ευημέρησαν και αυτές. Αυτό που χρειάζεται σήμερα είναι ένα μακροπρόθεσμο πολιτικό όραμα και μία νέα προθυμία επιχειρηματολογίας υπέρ μίας πανευρωπαϊκής αναδιανομής. Αυτή τη φορά οι Αμερικανοί δεν θα προστρέξουν σε βοήθεια της Ευρώπης, οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να δράσουν μόνοι τους. Μπορούν να το κάνουν; Ο χρόνος τρέχει: Το Σεπτέμβριο πρέπει να ανακοινωθεί το νέο πακέτο βοήθειας για την Ελλάδα, Θα είναι μία κρίσιμη στιγμή και η έκβασή της θα είναι καθοριστική, όχι μόνο για την Ελλάδα  αλλά για την ΕΕ στο σύνολό της»