ΜΕΓΑΛΑ ΝΤΕΡΜΠΙ, ΚΟΡΥΦΑΙΕΣ ΑΠΟΔΟΣΕΙΣ!!!

Το ντέρμπι Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ-Τσέλσι με τις καλύτερες αποδόσεις από ποτέ στα καταστήματα ΟΠΑΠ

Εμβόλιμη αγωνιστική στην Premier League με αμέτρητες στοιχηματικές επιλογές από το Πάμε Στοίχημα

H Premier League συνεχίζεται στα μέσα της εβδομάδας με τα παιχνίδια της 15ης αγωνιστικής. Το μεγάλο ματς διεξάγεται αύριο (22:15) στο Old Trafford, το ντέρμπι ανάμεσα στη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ και την Τσέλσι.
Το Πάμε Στοίχημα προσφέρει τις καλύτερες αποδόσεις από ποτέ για το ντέρμπι Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ-Τσέλσι.

Με ακόμα πιο δυνατές αποδόσεις παίζονται στα καταστήματα ΟΠΑΠ και οι αγώνες της Premier League, Λούτον-Άρσεναλ (σήμερα, 22:15) και Σέφιλντ Γιουνάιτεντ-Λίβερπουλ (21:30) καθώς και η αναμέτρηση της φάσης των «16» του Κυπέλλου Ελλάδας, ΠΑΟΚ-Βόλος (Πέμπτη, 19:00).

Αμέτρητες στοιχηματικές επιλογές και bet builder, που ικανοποιούν και τον πιο απαιτητικό παίκτη, προσφέρει το Πάμε Στοίχημα στα καταστήματα ΟΠΑΠ για όλα τα παιχνίδια της Premier League και των Κυπέλλων Ελλάδας, Γερμανίας και Ιταλίας.

Το Cash Out του Πάμε Στοίχημα στα καταστήματα ΟΠΑΠ ανανεώθηκε και έγινε καλύτερο από ποτέ. Για πρώτη φορά μπορείς να κάνεις Partial ή Auto Cash Out μέσω του OPAPSTORE app όποια στιγμή θέλεις.

Με «Αir-Back»* οι αγώνες των ελληνικών ομάδων στη Euroleague

Στη Euroleague γίνεται διπλή αγωνιστική αυτήν την εβδομάδα. Ο Παναθηναϊκός αντιμετωπίζει σήμερα (19:30) στην Τουρκία την Αναντολού Εφές και υποδέχεται την Πέμπτη (21:15) στο ΟΑΚΑ τη Ρεάλ Μαδρίτης.
Ο Ολυμπιακός δίνει και τους 2 αγώνες στο «Στάδιο Ειρήνης και Φιλίας», σήμερα (21:15) με τη Ρεάλ Μαδρίτης και την Παρασκευή (21:15) με την Μπάγερν.
Και στα 4 παιχνίδια των ελληνικών ομάδων το Πάμε Στοίχημα προσφέρει την ενέργεια «Air-Back»*.

Επιλογές με ενισχυμένες αποδόσεις* στα καταστήματα ΟΠΑΠ

Καθημερινά το Πάμε Στοίχημα προσφέρει προτεινόμενες αγορές με ενισχυμένες αποδόσεις.
Δείτε τις επιλεγμένες αγορές με ενισχυμένες αποδόσεις για τα σημερινά παιχνίδια:

Λούτον-Άρσεναλ (22:15)
Aκριβές σκορ πολλαπλών επιλογών: 0-1,0-2 ή 0-3
Ημίχρονο/Τελικό: Άρσεναλ/Άρσεναλ & Under 2,5
Ζεσούς να σκοράρει στον αγώνα

Αναντολού Εφές-Παναθηναϊκός (19:30)
Μήτογλου πρώτος σκόρερ αγώνα
Παναθηναϊκός να νικήσει & Σλούκας πρώτος σκόρερ αγώνα

Ολυμπιακός-Ρεάλ Μαδρίτης (21:15)
Kάνααν πρώτος σκόρερ αγώνα
Ολυμπιακός να νικήσει & Πίτερς πρώτος σκόρερ αγώνα

Παρτιζάν-Μονακό (21:30)
Tζέιμς πρώτος σκόρερ αγώνα
Παρτιζάν να νικήσει & Πάντερ πρώτος σκόρερ αγώνα

*Ισχύουν όροι & προϋποθέσεις. Αρμόδιος Ρυθμιστής ΕΕΕΠ. Η συμμετοχή σε τυχερά παίγνια επιτρέπεται μόνο σε άτομα άνω των 18 ετών. Η συχνή συμμετοχή ενέχει κινδύνους εθισμού και απώλειας περιουσίας. Γραμμή στήριξης: 1114 ΠΑΙΞΕ ΥΠΕΥΘΥΝΑ

ΣΤΑ ΥΨΗ, Ο ΧΡΥΣΟΣ (!!!)

Ιστορικό ρεκόρ κατέγραψε η τιμή του!
Κάθε προηγούμενο έσπασε τη Δευτέρα η χρυσή λίρα

Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, η τιμή της χρυσής λίρας παλαιάς κοπής φτάνει τα 525,45 ευρώ, με το προηγούμενο υψηλό να είναι στα 516,33 ευρώ τον Οκτώβριο.

Κέρδη άνω του 10%

Οι επικρατούσες γεωπολιτικές συνθήκες δημιουργούν αβεβαιότητα σε πολίτες και μικροεπενδυτές, με αποτέλεσμα, όπως διαχρονικά συμβαίνει σε αντίστοιχες περιπτώσεις, να ωθούνται στην ασφάλεια του χρυσού.

Συνολικά, τα κέρδη από την αρχή του 2023 ξεπερνούν το 10%.

Αγορές και πωλήσεις

Σε 29.389 αγορές χρυσής λίρας από ιδιώτες έχει προβεί για τους πρώτους 9 μήνες του 2023 η Τράπεζα της Ελλάδος. Αντίστοιχα, οι πωλήσεις έχουν φτάσει τις 8.462.

Επιπλέον, οι πωλήσεις χρυσών λιρών από ιδιώτες προς την Τράπεζα της Ελλάδας μειώνονται από το 2019 και έπειτα, ενώ το ενδιαφέρον των πολιτών για αγορά λιρών αναθερμαίνεται, έχοντας ήδη ξεπεράσει στο εννεάμηνο τη ζήτηση των ετών 2019, 2020 και 2021.

Το ρεκόρ του χρυσού

Νέο ρεκόρ όλων των εποχών κατέγραψε ο χρυσός, σπάζοντας το προηγούμενο της 7ης Μαρτίου του 2022, λίγες ημέρες μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Το βράδυ της Κυριακής ο «μαύρος χρυσός» ξεπέρασε για πρώτη φορά στα χρονικά τα 2.1000 δολάρια.

Σήμερα, Δευτέρα, η τιμή του χρυσού βρίσκεται στα 2.086 δολάρια, καταγράφοντας μια μικρή πτώση.

Ο Bart Melek, επικεφαλής στρατηγικών για τα εμπορεύματα στην TD Securities, αναμένει ότι οι τιμές του χρυσού θα διαμορφωθούν κατά μέσο όρο στα 2.100 δολάρια το δεύτερο τρίμηνο του 2024, με τις ισχυρές αγορές των κεντρικών τραπεζών να λειτουργούν ως βασικός καταλύτης για την εκτόξευση των τιμών.

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Παγκόσμιου Συμβουλίου Χρυσού, το 24% όλων των κεντρικών τραπεζών σκοπεύουν να αυξήσουν τα αποθέματά τους σε χρυσό τους επόμενους 12 μήνες, καθώς γυρνούν την πλάτη στο δολάριο ως αποθεματικό περιουσιακό στοιχείο.

«Αυτό σημαίνει δυνητικά υψηλότερη ζήτηση από τον επίσημο τομέα τα επόμενα χρόνια», δήλωσε ο Melek. «Η αναμενόμενη υποχώρηση τόσο του δολαρίου όσο και των επιτοκίων σε όλη τη διάρκεια του 2024 είναι βασικοί θετικοί παράγοντες για τον χρυσό», δήλωσε στο CNBC μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ο επικεφαλής της UOB’s Head of Markets Strategy, Global Economics and Markets Research, Heng Koon How. Ο ίδιος εκτίμησε ότι οι τιμές του χρυσού θα μπορούσαν να φθάσουν έως και τα 2.200 δολάρια μέχρι το τέλος του 2024.

Ομοίως, ένας άλλος αναλυτής είναι αισιόδοξος για τις προοπτικές του χρυσού.

«Απλώς υπάρχει λιγότερη μόχλευση αυτή τη φορά σε σχέση με το 2011 στον χρυσό (…) η οποία θα περάσει τις τιμές από τα 2.100 δολάρια και θα θέσει σε προοπτική τα 2.200 δολάρια/ουγγιά», δήλωσε ο Nicky Shiels, επικεφαλής στρατηγικής μετάλλων στην εταιρεία πολύτιμων μετάλλων MKS PAMP.

Πιθανή μείωση επιτοκίων το 2024

Οι αγορές αναμένουν ευρέως ότι η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ θα διατηρήσει σταθερά τα επιτόκια τον Δεκέμβριο, ενώ τιμολογούν περίπου 50-50 πιθανότητες χαλάρωσης τον Μάιο του επόμενου έτους, όπως δείχνει το εργαλείο FedWatch Tool της CME. Αυτός είναι ο σημαντικότερος λόγος για το ράλι που τρέχει ο χρυσός, ο οποίος έγραψε νέο ρεκόρ όλων των εποχών.

«Ο χρυσός πραγματοποιεί ένα χριστουγεννιάτικο ράλι και περιμένω ότι θα συνεχιστεί μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους. Καθώς βλέπουμε τον πληθωρισμό να μειώνεται, επιταχύνεται το χρονοδιάγραμμα για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να μειώσουν τα επιτόκια, κάτι που είναι καλό για τον χρυσό», δήλωσε ο Έβερετ Μίλμαν, επικεφαλής αναλυτής αγοράς της Gainesville Coins, σε συνέντευξή του στο Reuters.

ΛΑΪΚΟ, ΜΕ ΚΕΡΔΗ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ!!!

Αύριο η κλήρωση για το τρίτο τζακ-ποτ στο Λαϊκό Λαχείο που μοιράζει συνολικά κέρδη 2.200.000 ευρώ

– Σε κατάστημα ΟΠΑΠ της Θεσσαλονίκης ο νικητής της ειδικής κλήρωσης Black Friday που κέρδισε 100.000 ευρώ

Κέρδη μέχρι και 2.200.00 ευρώ μοιράζει η 49η κλήρωση του Λαϊκού Λαχείου που θα πραγματοποιηθεί αύριο, μετά από τρία συνεχόμενα τζακ-ποτ χωρίς να έχει βρεθεί μεγάλος νικητής. Οι παίκτες του ιστορικού παιχνιδιού μπορούν να προμηθεύονται τους λαχνούς τους στα καταστήματα ΟΠΑΠ και λαχειοπώλες όλης της Ελλάδας, με κόστος 10 ευρώ ανά πεντάδα και 2 ευρώ ανά λαχνό.

Όλοι οι μονοί ή ζυγοί λήγοντες κερδίζουν

Το Λαϊκό Λαχείο δίνει στους παίκτες 50% πιθανότητες να κερδίσουν τουλάχιστον 10 ευρώ στην πεντάδα, καθώς όλοι οι μονοί ή ζυγοί λήγοντες κερδίζουν, ανάλογα με το αν το τελευταίο ψηφίο του Μεγάλου Λαχνού της κλήρωσης είναι μονό ή ζυγό. «Αρκετοί από τους πελάτες του καταστήματός μας επιλέγουν δυο λαχνούς, έναν με μονό και έναν με ζυγό λήγοντα, αυξάνοντας έτσι τις πιθανότητές τους για κέρδη, ξοδεύοντας ουσιαστικά 10 ευρώ», τονίζει ο κ. Τάσος Γυμνόπουλος, ιδιοκτήτης καταστήματος ΟΠΑΠ στη Θεσσαλονίκη.

Η αυριανή κλήρωση του Λαϊκού Λαχείου θα μεταδοθεί ζωντανά στις 19:00, από το κανάλι του ΟΠΑΠ στο YouTube.

Νέα εκτυπωμένη μορφή

Διαθέσιμη στα καταστήματα ΟΠΑΠ είναι και η νέα εκτυπωμένη μορφή του Λαϊκού Λαχείου, που προσφέρει στους παίκτες τη δυνατότητα επιλογής του λαχνού που επιθυμούν, μέσα από τις τερματικές μηχανές. Ο κ. Γυμνόπουλος εξηγεί: «Το κοινό έχει πλέον τη δυνατότητα διαμόρφωσης του λαχνού του. Συγκεκριμένα, οι παίκτες του Λαϊκού μπορούν να επιλέξουν συγκεκριμένο λήγοντα από το μηδέν έως το εννιά, συγκεκριμένη χιλιάδα, τον συνδυασμό λήγοντα και χιλιάδας, καθώς και τον τυχαίο μονό ή ζυγό λήγοντα».

Το Λαϊκό Λαχείο στο OPAP Store App

Οι παίκτες του Λαϊκού Λαχείου μπορούν να σκανάρουν τους λαχνούς μέσα από την εφαρμογή OPAP Store App στο κινητό τους, για να δουν αν έχουν κερδίσει. «Κάθε λαχνός που σκανάρεται συμμετέχει στο πρόγραμμα πιστότητας «ΟΠΑΠ Επιβραβεύσεις», δίνοντας τη δυνατότητα στους παίκτες να συμμετέχουν σε κληρώσεις και να διεκδικούν προνόμια και δώρα», υπογραμμίζει ο κ. Γυμνόπουλος.

Το τυχερό κατάστημα ΟΠΑΠ στην οδό Ολύμπου 107

Το κατάστημα ΟΠΑΠ του κ. Γυμνόπουλου αποδείχθηκε ιδιαίτερα τυχερό για έναν κάτοικο της Θεσσαλονίκης που κέρδισε 100.000 ευρώ στην ειδική κλήρωση Black Friday. «Ο νικητής κέρδισε 100.000 ευρώ με μόλις 5 ευρώ. Η ειδική κλήρωση Black Friday, που πραγματοποιήθηκε στις 24 Νοεμβρίου, ήταν η δεύτερη μεγάλη επιτυχία για το κατάστημά μας, καθώς πριν από χρόνια είχαμε δώσει περίπου 1,2 εκατ. ευρώ στο Εθνικό Λαχείο», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Γυμνόπουλος.

ΤΖΑΚ ΠΟΤ, ΣΤΟ ΤΖΟΚΕΡ…

Τα 600.000 ευρώ μεταφέρονται για την Τρίτη 5 Δεκεμβρίου.

Τζακ ποτ σημειώθηκε στο Τζόκερ, στην κλήρωση 2683, που πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Κυριακής 3 Δεκεμβρίου 2023.

Δεδομένου ότι στην πρώτη κατηγορία του Τζόκερ δεν βρέθηκε κάποιος νικητής, τα 600.000 ευρώ μεταφέρονται για την Τρίτη 5 Δεκεμβρίου.

Ήταν η πρώτη κλήρωση μετά τα 7,1 εκατ. ευρώ που έδωσε σε έναν υπερτυχερό που προέκυψε από ένα δελτίο 3 ευρώ που παίχτηκε στην Αμαλιάδα.

Ούτε στη δεύτερη κατηγορία βρέθηκε κάποιος τυχερός για τα 52.894,90 ευρώ στο σύνολο), ενώ στην τρίτη κατηγορία βρέθηκαν 30 νικητές, που κερδίζουν από 2.500 ευρώ.

Οι τυχεροί αριθμοί του Τζόκερ είναι: 30, 35, 39, 40, 42 και Τζόκερ είναι το 18.

ΤΟΝ ΜΑΛΩΣΕ Η ΓΡΑΒΑΤΑ (!!!)

Ο φιλέλληνας Κάρολος,

συνάντησε τον Σούνακ

και φόρεσε γραβάτα με Ελληνικές σημαίες 

Υπονοούμενο ή καθαρή σύμπτωση; Ο βασιλιάς Κάρολος -που έχει εκφράσει πολλάκις την αγάπη του για την Ελλάδα- χάρισε το καλύτερο μέχρι στιγμής ενσταντανέ της Συνόδου COP 28 για το κλίμα που διεξάγεται στο Ντουμπάι.

Κι αυτό γιατί εμφανίστηκε μπροστά στον Ρίσι Σούνακ με ελληνική γραβάτα, λίγα 24ωρα μετά την απρέπεια του Βρετανού πρωθυπουργού να ακυρώσει την προγραμματισμένη συνάντησή του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο Λονδίνο, μετά τα όσα είπε ο Έλληνας ομόλογός του για τα Γλυπτά του Παρθενώνα σε συνέντευξή του στο BBC.

Όπως φαίνεται στις φωτογραφίες του πρακτορείου Getty Images, ο Σούνακ είχε τετ α τετ με τον βασιλιά Κάρολο στο περιθώριο της Συνόδου. Ο βασιλιάς Κάρολος φόρεσε τη χαρακτηριστική γραβάτα με τις ελληνικές σημαίες και συνομίλησε με τον Βρετανό πρωθυπουργό, σε μια άβολη στιγμή για τον ίδιο.

Η γραβάτα με τις ελληνικές σημαίες πιστεύεται ότι αγοράστηκε σε μια από τις επισκέψεις του βασιλιά Καρόλου στην Αθήνα. Είναι ένα κομμάτι από την «Pagoni Maison des Cravates», μια πολυτελή μπουτίκ που βρίσκεται στο Κολωνάκι της Αθήνας.

Εκτός από τη γραβάτα, ο Κάρολος φορούσε και γαλανόλευκο μαντήλι (pochette) στην μπροστινή τσέπη του κουστουμιού του.

Η ενδυματολογική επιλογή του βασιλιά της Βρετανίας θα μπορούσε να ερμηνευτεί και ως μια κίνηση στήριξης προς τη χώρα μας στη διαμάχη χρόνων για τα Γλυπτά του Παρθενώνα.

Σημειώνεται ότι αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που ο βασιλιάς Κάρολος επέλεξε να φορέσει γραβάτα με την ελληνική σημαία, καθώς είναι κάτι που έχει κάνει αρκετές φορές στο παρελθόν σε σημαντικές περιστάσεις.

ΥΠΕΡ-ΤΥΧΕΡΟΣ, ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΟΥΧΟΣ!!!

 Έπαιξε 3 ευρώ και κέρδισε 7,1 εκατ. (!!!)

-Στην Αμαλιάδα ο νικητής του Τζόκερ

Σε πρακτορείο του ΟΠΑΠ στην Αμαλιάδα της Ηλείας συμπληρώθηκε το τυχερό δελτίο που έκανε τον κάτοχό του πλουσιότερο κατά 7,1 εκατ. ευρώ, μετά την κλήρωση του Τζόκερ το βράδυ της Πέμπτης (30/11).

Η κλήρωση της Πέμπτης (30/11) έβγαλε ένα και μοναδικό Τζόκερ στην Αμαλιάδα, το οποίο σύμφωνα με την ΕΡΤ, παίχθηκε σε γνωστό πρακτορείο στην πλατεία Λαζαράκη της πόλης.

Όπως ανακοίνωσε ο ΟΠΑΠ, ο μεγάλος τυχερός συμπλήρωσε μόλις 6 στήλες συνολικής αξίας 3 ευρώ για να βρει τους 5+1 αριθμούς για την πρώτη κατηγορία, κερδίζοντας τα 7.116.585,95.

Μάλιστα, βρέθηκε και μια επιτυχία στη δεύτερη κατηγορία, με έναν τυχερό να καταφέρνει να μαντέψει τους 5 αριθμούς σε πρακτορείο του ΟΠΑΠ στη Θεσσαλονίκη, κερδίζοντας 125.497,93 ευρώ.

Υπενθυμίζεται ότι οι τυχεροί αριθμοί που ανέδειξε η κληρωτίδα είναι οι εξής: 15, 25, 27, 30, 41 και Τζόκερ είναι ο αριθμός 15.

“ΕΙΝΑΙ, ΝΗΠΙΟ” (!!!)

Η Guardian ξεγυμνώνει,

την απαράδεκτη απρέπεια του Σούνακ

στον Έλληνα Πρωθυπουργό 

-“Τα γλυπτά του Παρθενώνα δημιουργήθηκαν

για να ατενίζουν το Αιγαίο

και όχι να είναι φυλακισμένα σε μια κρύα, γκρίζα αίθουσα,

προσθέτει η κορυφαία βρετανική εφημερίδα

Με μία μακροσκελή ανάλυσή του ο βρετανικός Guardian, στην σκιά του πολιτικού ατοπήματος του Ρίσι Σούνακ απέναντι στον Κυριάκο Μητσοτάκη, σχολιάζει πως τα Γλυπτά του Παρθενώνα θα πρέπει να επιστρέψουν στην Ελλάδα.

Στο ίδιο κείμενο το οποίο υπογράφει ο Σίμον Τζέκινς, αναφέρει χαρακτηριστικά πως πρόκειται για μία «πέρα για πέρα ανόητη διαμάχη» και συμπληρώνει πως «κάθε πολιτισμένος Βρετανός γνωρίζει ότι πρέπει να εκτεθούν εκεί που ανήκουν – στην πρώην πατρίδα τους, την Αθήνα».

«Είναι αλήθεια ότι περισσότεροι άνθρωποι βλέπουν τα μάρμαρα στο Λονδίνο απ’ ό,τι στην Αθήνα, αλλά δεν τα βλέπουν ολοκληρωμένα. Και λοιπόν; Δεν θα μεταφέρουμε τις πυραμίδες στο Λονδίνο για να έχουμε μεγαλύτερο θέαμα» αναφέρεται στο κείμενο.

Σε άλλο σημείο τονίζεται: «τα αγάλματα αυτά προέρχονται από την πηγή του ευρωπαϊκού πολιτισμού στην πιο διαμορφωτική του στιγμή, τον 5ο αιώνα π.Χ. Αυτή η πηγή βρισκόταν στην Ακρόπολη της Αθήνας, ατενίζοντας το ηλιόλουστο Αιγαίο με μάρμαρο από το παρακείμενο βουνό, και όχι φυλακισμένη σε μια κρύα, γκρίζα αίθουσα στο Bloomsbury».

Αναλυτικά το κείμενο του Guardian με τίτλο «Επιστρέψτε τα Γλυπτά του Παρθενώνα, το Βρετανικό Μουσείο έχει πολλά εκθέματα ούτως ή άλλως»:

Η διαμάχη για τα μάρμαρα του Παρθενώνα είναι πέρα για πέρα ανόητη. Ο Rishi Sunak φωνάζει “δικά μου, δικά μου” σαν παιδί στην παιδική χαρά. Αρνείται ένα φλιτζάνι τσάι με τον Έλληνα πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη. Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης γελάει. Το έθνος χασμουριέται – οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι πάνω από τους μισούς χαίρονται να δουν τα μάρμαρα να επιστρέφουν και λίγο πάνω από το 20% θέλουν να παραμείνουν. Κάθε πολιτισμένος Βρετανός γνωρίζει ότι πρέπει να εκτεθούν εκεί που ανήκουν – στην πρώην πατρίδα τους, την Αθήνα. Αλλά τι πλάκα έχει να σκέφτεται κανείς έξυπνους λόγους για τους οποίους αυτό δεν πρέπει να συμβεί ποτέ.

Η αναζήτηση του Sunak για ένα καθημερινό πρωτοσέλιδο γίνεται μέρα με τη μέρα όλο και πιο ξέφρενη. Υπήρχε κάτι συνθετικό στο περιστατικό της Δευτέρας. Η αναφορά του Μητσοτάκη ότι τα διαχωρισμένα μάρμαρα είναι σαν τη Μόνα Λίζα κομμένη στη μέση ίσως να είναι υπερβολική. Αλλά όπως γνωρίζει κάθε επισκέπτης στην Ελλάδα, αυτό που για τη Βρετανία είναι μια βαρετή σχολαστική διαμάχη, για τους Έλληνες είναι μια καυτή αίσθηση παραπόνων που δεν λέει να φύγει. Πρόκειται για μια ασύμμετρη διαμάχη.

Φυσικά η Βρετανία έχει νόμιμο τίτλο ιδιοκτησίας των αγαλμάτων, αλλά οι νόμοι μπορούν να αλλάξουν. Φυσικά ο Λόρδος Έλγιν πιθανόν να τα έσωσε από την καταστροφή, αν και αργότερα υπέστησαν ζημιές κατά τον καθαρισμό. Φυσικά ο επαναπατρισμός τους μπορεί να αποτελέσει προηγούμενο, αν θέλετε να το κάνετε, αλλά όχι αν δεν θέλετε. Είναι αλήθεια ότι περισσότεροι άνθρωποι βλέπουν τα μάρμαρα στο Λονδίνο απ’ ό,τι στην Αθήνα, αλλά δεν τα βλέπουν ολοκληρωμένα. Και λοιπόν; Δεν θα μεταφέρουμε τις πυραμίδες στο Λονδίνο για να έχουμε μεγαλύτερο θέαμα.

Το θέμα των μαρμάρων αφορά απλά την ακεραιότητα μιας από τις μεγαλύτερες καλλιτεχνικές συνθέσεις της Ευρώπης. Τα αγάλματα αυτά προέρχονται από την πηγή του ευρωπαϊκού πολιτισμού στην πιο διαμορφωτική του στιγμή, τον 5ο αιώνα π.Χ. Αυτή η πηγή βρισκόταν στην Ακρόπολη της Αθήνας, ατενίζοντας το ηλιόλουστο Αιγαίο με μάρμαρο από το παρακείμενο βουνό, και όχι φυλακισμένη σε μια κρύα, γκρίζα αίθουσα στο Bloomsbury.

Είναι αλήθεια ότι η αναπαραγωγή μπορεί σήμερα να επιτρέψει στο γυμνό μάτι και στον ανθρώπινο εγκέφαλο να εκτιμήσουν την ομορφιά του πρωτοτύπου σε ένα αντίγραφο. Αν τα μάρμαρα ήταν χυτά από χαλκό, όπως τα άλογα του Αγίου Μάρκου στη Βενετία ή ο Δαβίδ στη Φλωρεντία, θα μπορούσαν να αντιγραφούν ξανά και ξανά. Οι “χυτές αυλές” που έφεραν την ευρωπαϊκή τέχνη σε δεκάδες αμερικανικά μουσεία τον 20ό αιώνα καταστράφηκαν μόνο από τον σνομπισμό των μουσείων, που αντικατέστησε το θαύμα με την επιθυμία για αυθεντικότητα.

Η επιστήμη θα μπορούσε να αντιγράψει ικανοποιητικά τα μάρμαρα του Παρθενώνα τόσο στην Αθήνα όσο και στο Λονδίνο. Αλλά για τους Έλληνες -πολύ περισσότερο από κάθε Βρετανό- πρόκειται όντως για αυθεντικότητα. Ο Παρθενώνας είναι ο προγονικός τους ναός και τα μάρμαρα τα κοσμήματα του στέμματός τους. Τα θέλουν πολύ πίσω. Και σίγουρα μια καλλιεργημένη χώρα όπως η Βρετανία θα έπρεπε να έχει την αξιοπρέπεια να υπακούσει. Έχει τη δύναμη να αποκαταστήσει την ακεραιότητα αυτής της εκπληκτικής σύνθεσης στη χώρα της δημιουργίας της. Αντ’ αυτού, αυτοεξευτελίζεται με το να παρεξηγείται για ένα φλιτζάνι τσάι.

Η ανάμειξη της αυτοκρατορίας σε αυτά τα επιχειρήματα σπάνια βοηθάει. Αλλά μια μεταϊμπεριαλιστική αλαζονεία έχει παρεισφρήσει στη συζήτηση για τα μάρμαρα. Η κυβέρνηση της Βρετανίας λέει στον υπόλοιπο κόσμο: μπορεί να πήρατε πίσω την ανεξαρτησία σας, αλλά δεν παίρνετε τα πράγματά σας. Εσείς οι Έλληνες, φαίνεται να λέει, ήσασταν πολύ αδύναμοι για να σταματήσετε τους Οθωμανούς να δώσουν τα μάρμαρά σας, οπότε αυτό είναι σκληρό για εσάς. Η Βρετανία μπορεί να μην έχει την αυτοκρατορία της, αλλά έχει τον απόηχο μιας αυτοκρατορίας στο απαραβίαστο και το “παγκόσμιο πλαίσιο” του Βρετανικού Μουσείου της. Πείτε λοιπόν στους Έλληνες ότι πρέπει να είναι περήφανοι που βλέπουν τα κειμήλιά τους να βρίσκονται δίπλα στα καλύτερα της Αφρικής και της Ασίας. Θα πρέπει να ευχαριστήσουν τους Βρετανούς φορολογούμενους που μπορούν να τα δουν δωρεάν.

Οι μεγάλες συλλογές της αρχαιότητας περιορίζονται λίγο πολύ σε μερικά μεγάλα μουσεία στην Ευρώπη και την Αμερική, προϊόντα της εθνικής μεγέθυνσης του 19ου αιώνα. Τα ιδρύματα αυτά είναι φανατικά αντιδραστικά. Θέλουν να στερήσουν από τις νεοσύστατες χώρες το περιθώριο να αποκτήσουν παρόμοιες συλλογές, αρνούμενοι να διαθέσουν ή να αποδεσμεύσουν τα τεράστια αποθέματά τους. Πολλοί έχουν αποθηκεύσει το τεράστιο ποσό των έργων τους, σαν να ήταν ιδιωτική περιουσία των θεματοφυλάκων τους. Στη δεκαετία του 1970, το Βρετανικό Μουσείο δήλωσε μάλιστα ότι αποτελεί πρωτίστως ερευνητική πηγή για τους μελετητές.

Κανένα από αυτά τα εκατομμύρια αντικείμενα δεν δημιουργήθηκε για να κλειδωθεί στο διηνεκές σε ένα υπόγειο του Λονδίνου. Τα περισσότερα κατασκευάστηκαν σε μακρινές χώρες, οι πολίτες των οποίων θα μπορούσαν να είναι περήφανοι να τα εκθέσουν δημοσίως. Δεν υπάρχει τίποτα ιερό σε ένα μουσείο. Είναι ένα αφύσικο μέρος για να αφήσει κανείς χιλιάδες αντικείμενα παγωμένα στο χρόνο και στον τόπο, ευάλωτα στην κλοπή και τη φθορά.

Οι τοίχοι των μουσείων καταρρέουν πλέον ιδεολογικά αν όχι φυσικά. Η Γαλλία έχει ένα σημαντικό πρόγραμμα επαναπατρισμού αυτοκρατορικών αντικειμένων, είτε λεηλατημένων είτε όχι. Το ίδιο και η Γερμανία. Παρά τις ανησυχίες για την ασφάλεια, τα αφρικανικά χάλκινα επιστρέφουν στην Αφρική, τα κεραμικά στη νοτιοανατολική Ασία, οι φυλετικοί θησαυροί στην Πολυνησία. Αυτό δεν σημαίνει τον θάνατο του Λούβρου.

Ο διευθυντής του V&A, Tristram Hunt, πρότεινε αυτή την εβδομάδα μια μεταρρύθμιση του νόμου του 1983 για την εθνική κληρονομιά που σήμερα περιορίζει ορισμένα μουσεία από το να “αποαγοράζουν”. Θέλει να ωριμάσουν και να αναλάβουν τις δικές τους υποθέσεις. Η αλήθεια είναι ότι τα περισσότερα μουσεία έχουν πάρα πολλά πράγματα, πάρα πολλά. Θα πρέπει να τα διανείμουν στον υπόλοιπο κόσμο. Η επιστροφή των μαρμάρων του Παρθενώνα θα μπορούσε πράγματι να αποτελέσει προηγούμενο, και μάλιστα εξαιρετικό.